Xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai – Chủ trương lớn vì lợi ích của Nhân dân và sự phát triển bền vững
Trong tiến trình đẩy mạnh chuyển đổi số quốc gia, xây dựng Chính phủ số, kinh tế số và xã hội số, việc hoàn thành cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai được Đảng và Nhà nước xác định là một trong những nhiệm vụ trọng tâm, cấp bách. Đây không chỉ là yêu cầu nhằm hiện đại hóa công tác quản lý nhà nước về đất đai mà còn tạo nền tảng quan trọng để phát triển kinh tế - xã hội, cải thiện môi trường đầu tư và phục vụ người dân, doanh nghiệp ngày càng tốt hơn.
Thực hiện chủ trương của Trung ương, thành phố Hải Phòng đang triển khai đồng bộ công tác đo đạc, lập bản đồ địa chính, lập hồ sơ địa chính và xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai trên toàn địa bàn. Đây là nhiệm vụ chính trị quan trọng, đòi hỏi sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị cùng sự đồng thuận, phối hợp tích cực của mỗi người dân và cộng đồng doanh nghiệp.
Đất đai là nguồn lực đặc biệt quan trọng của quốc gia, là tư liệu sản xuất, là tài sản có giá trị của mỗi gia đình và doanh nghiệp. Tuy nhiên, qua nhiều giai đoạn lịch sử, hồ sơ địa chính ở nhiều nơi được lập theo các phương pháp khác nhau, chưa đồng bộ, chưa được cập nhật thường xuyên, dẫn đến nhiều khó khăn trong công tác quản lý, phát sinh thủ tục hành chính phức tạp và tiềm ẩn nguy cơ tranh chấp, khiếu kiện.
Việc xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai sẽ khắc phục căn bản những hạn chế đó. Khi toàn bộ các thửa đất được đo đạc chính xác, số hóa và quản lý thống nhất trên môi trường điện tử, dữ liệu sẽ được cập nhật thường xuyên, kết nối với các cơ sở dữ liệu quốc gia khác để phục vụ hiệu quả công tác quản lý, quy hoạch, đầu tư, tài chính, thuế và nhiều lĩnh vực liên quan. Đây cũng là nền tảng quan trọng để xây dựng nền hành chính hiện đại, công khai, minh bạch, góp phần phòng ngừa tham nhũng, tiêu cực và nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về đất đai.

Để hoàn thành mục tiêu này, thành phố Hải Phòng triển khai kế hoạch với phương châm kế thừa tối đa những kết quả đã có, đồng thời tập trung xử lý những tồn tại, bất cập, bảo đảm mọi thửa đất đều được xây dựng dữ liệu số theo tiêu chí "đúng - đủ - sạch - sống - thống nhất - dùng chung". Việc đo đạc, lập hồ sơ và đăng ký đất đai được thực hiện đồng bộ, khoa học theo hình thức "cuốn chiếu", đo đạc đến đâu hoàn thiện hồ sơ đến đó, vừa bảo đảm tiến độ, vừa tránh bỏ sót thông tin.
Điểm nổi bật của chủ trương này là toàn bộ kết quả đều hướng tới phục vụ người dân và doanh nghiệp. Khi cơ sở dữ liệu đất đai được hoàn thiện và đưa vào vận hành, người dân sẽ được hưởng nhiều lợi ích thiết thực. Các thủ tục hành chính về đất đai sẽ được giải quyết nhanh hơn, thuận tiện hơn trên môi trường điện tử; nhiều loại giấy tờ đã được số hóa sẽ không phải kê khai, xuất trình nhiều lần; thời gian, chi phí và công sức đi lại của người dân được giảm đáng kể.
Thông tin đất đai được quản lý chính xác, minh bạch cũng giúp các giao dịch chuyển nhượng, tặng cho, thừa kế, thế chấp quyền sử dụng đất được thực hiện thuận lợi, an toàn, hạn chế rủi ro và tranh chấp. Quy trình giải quyết thủ tục được liên thông giữa cơ quan công chứng, cơ quan đăng ký đất đai và cơ quan thuế, góp phần rút ngắn thời gian giải quyết hồ sơ và nâng cao chất lượng phục vụ người dân.
Đối với doanh nghiệp, cơ sở dữ liệu đất đai đầy đủ và tin cậy sẽ tạo điều kiện thuận lợi trong tiếp cận đất đai, thực hiện các dự án đầu tư, đăng ký giao dịch bảo đảm, tiếp cận tín dụng, đồng thời góp phần cải thiện môi trường đầu tư, nâng cao năng lực cạnh tranh và thu hút các nguồn lực phát triển kinh tế - xã hội của thành phố.
Để hoàn thành khối lượng công việc rất lớn trong thời gian ngắn, thành phố xác định sự tham gia của cả hệ thống chính trị là yếu tố quyết định. Các sở, ngành, địa phương phối hợp chặt chẽ trong tổ chức thực hiện; chính quyền cấp xã giữ vai trò nòng cốt trong công tác tuyên truyền, hướng dẫn, thu thập hồ sơ và hỗ trợ người dân thực hiện đăng ký đất đai. Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội đẩy mạnh tuyên truyền, vận động đoàn viên, hội viên và Nhân dân tích cực hưởng ứng chủ trương của Đảng và Nhà nước.
Sự đồng thuận và phối hợp của người dân có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với thành công của nhiệm vụ này. Mỗi người sử dụng đất cần chủ động theo dõi thông báo của chính quyền địa phương, chuẩn bị đầy đủ giấy tờ liên quan, phối hợp với đơn vị đo đạc xác định đúng ranh giới thửa đất, kê khai trung thực thông tin và thực hiện đầy đủ việc đăng ký đất đai theo quy định của Luật Đất đai năm 2024. Đây vừa là trách nhiệm của người sử dụng đất, vừa là cách tốt nhất để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của chính mình trong quá trình sử dụng đất lâu dài.
Bên cạnh đó, người dân cần nâng cao cảnh giác trước các hành vi lợi dụng chủ trương đo đạc, lập hồ sơ địa chính để lừa đảo, giả danh cán bộ thu tiền trái quy định hoặc yêu cầu cung cấp thông tin cá nhân, mã OTP nhằm chiếm đoạt tài sản. Mọi thông tin chính thức đều được thông báo thông qua chính quyền địa phương, hệ thống truyền thanh cơ sở và các cơ quan báo chí chính thống. Khi phát hiện dấu hiệu bất thường, người dân cần kịp thời phản ánh với chính quyền hoặc cơ quan công an để được hướng dẫn, xử lý.
Có thể khẳng định, công tác đo đạc, lập bản đồ địa chính, lập hồ sơ địa chính và hoàn thành cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai là chủ trương lớn, có ý nghĩa chiến lược đối với sự phát triển của đất nước và thành phố Hải Phòng. Đây là công việc "một lần làm, nhiều năm hưởng lợi", tạo nền tảng cho quản lý hiện đại, công khai, minh bạch và phục vụ người dân, doanh nghiệp ngày càng tốt hơn.
Với quyết tâm chính trị cao của cấp ủy, chính quyền các cấp, sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị và sự đồng thuận của Nhân dân, tin tưởng rằng Hải Phòng sẽ hoàn thành nhiệm vụ đúng tiến độ, bảo đảm chất lượng, góp phần xây dựng nền hành chính hiện đại, thúc đẩy chuyển đổi số toàn diện và tạo động lực mới cho phát triển nhanh, bền vững trong những năm tới.