Trong tiến trình xây dựng chính quyền số, kinh tế số và xã hội số, việc đo đạc, lập bản đồ địa chính, đăng ký đất đai, lập hồ sơ địa chính và xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai đang được thành phố Hải Phòng triển khai quyết liệt với mục tiêu hoàn thành trong năm 2026. Đây không chỉ là nhiệm vụ trọng tâm của các cơ quan quản lý nhà nước mà còn là một chương trình mang ý nghĩa lâu dài, đem lại nhiều lợi ích thiết thực cho mỗi người dân và doanh nghiệp.
Xây dựng nền tảng quản lý đất đai hiện đại, minh bạch
Đất đai là nguồn tài nguyên đặc biệt, là tư liệu sản xuất quan trọng và cũng là tài sản có giá trị lớn của mỗi gia đình. Tuy nhiên, qua nhiều giai đoạn lịch sử, hồ sơ đất đai được hình thành không đồng bộ, thiếu thống nhất, nhiều thông tin chưa được cập nhật kịp thời, dẫn đến không ít khó khăn trong quản lý, giải quyết thủ tục hành chính và tiềm ẩn nguy cơ phát sinh tranh chấp.
Việc đo đạc, lập bản đồ địa chính và xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai sẽ tạo ra một hệ thống thông tin đầy đủ, chính xác, được số hóa và cập nhật thường xuyên. Mỗi thửa đất đều có "hồ sơ điện tử" với đầy đủ thông tin về vị trí, diện tích, ranh giới, chủ sử dụng và các biến động trong quá trình sử dụng. Đây là nền tảng quan trọng để các cơ quan nhà nước quản lý đất đai công khai, minh bạch, hạn chế sai sót, đồng thời phục vụ hiệu quả công tác quy hoạch, đầu tư, phát triển kinh tế - xã hội.
Người dân được hưởng lợi trực tiếp
Điều mà người dân quan tâm nhất chính là những lợi ích thiết thực sau khi cơ sở dữ liệu đất đai được hoàn thiện.
Trước hết, các thủ tục hành chính về đất đai sẽ được giải quyết nhanh chóng, thuận tiện hơn. Khi thông tin đã được số hóa và kết nối với các cơ sở dữ liệu quốc gia khác, người dân không còn phải nhiều lần kê khai hay xuất trình lại các giấy tờ đã có trong hệ thống. Điều này giúp giảm đáng kể thời gian, chi phí đi lại và công sức khi thực hiện các thủ tục như cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, đăng ký biến động, chuyển nhượng, tặng cho, thừa kế, thế chấp hoặc thực hiện nghĩa vụ tài chính.
Bên cạnh đó, thông tin đất đai được quản lý thống nhất và minh bạch sẽ giúp các giao dịch dân sự diễn ra an toàn hơn, hạn chế tranh chấp, giảm rủi ro khi mua bán, chuyển nhượng hoặc vay vốn bằng quyền sử dụng đất. Các thủ tục giữa cơ quan công chứng, cơ quan đăng ký đất đai và cơ quan thuế cũng được liên thông, giúp rút ngắn thời gian giải quyết hồ sơ.
Đặc biệt, khi hệ thống dữ liệu được đưa vào vận hành, nhiều dịch vụ công về đất đai sẽ được thực hiện trực tuyến. Người dân có thể sử dụng ứng dụng VNeID để cung cấp thông tin, cập nhật hồ sơ và thực hiện các thủ tục ngay trên môi trường điện tử mà không phải nhiều lần đến cơ quan nhà nước như trước đây.
Đo đạc, đăng ký đất đai là bảo vệ chính quyền lợi của người sử dụng đất
Không ít người cho rằng việc đo đạc hay đăng ký đất đai chủ yếu phục vụ công tác quản lý của Nhà nước. Trên thực tế, đây chính là cách để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người sử dụng đất.
Khi thửa đất được đo đạc chính xác, ranh giới được xác định rõ ràng, thông tin được cập nhật đầy đủ vào hồ sơ địa chính và cơ sở dữ liệu quốc gia, quyền sử dụng đất của người dân sẽ được bảo đảm chặt chẽ hơn. Đây cũng là cơ sở pháp lý quan trọng để giải quyết các tranh chấp nếu phát sinh, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi trong mọi giao dịch liên quan đến đất đai.
Theo quy định của Luật Đất đai năm 2024, đăng ký đất đai là nghĩa vụ bắt buộc đối với người sử dụng đất. Việc thực hiện đầy đủ nghĩa vụ này không chỉ bảo đảm tuân thủ pháp luật mà còn giúp mỗi người dân bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình trong quá trình sử dụng đất lâu dài.
Người dân cần chủ động phối hợp
Để công tác đo đạc, lập bản đồ địa chính và xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai hoàn thành đúng tiến độ, sự đồng thuận của người dân giữ vai trò quyết định.
Người dân cần theo dõi thông báo của UBND cấp xã về thời gian, địa điểm tổ chức đo đạc và đăng ký đất đai; chuẩn bị đầy đủ các giấy tờ liên quan đến quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất; phối hợp với đơn vị đo đạc trong việc xác định chính xác ranh giới, mốc giới thửa đất; kê khai trung thực thông tin và ký xác nhận hồ sơ theo hướng dẫn của cơ quan chuyên môn.
Bên cạnh đó, người dân nên chủ động sử dụng các dịch vụ công trực tuyến, ứng dụng VNeID để thực hiện các thủ tục hành chính về đất đai, góp phần thúc đẩy quá trình chuyển đổi số trong lĩnh vực quản lý đất đai. Đồng thời, cần nâng cao cảnh giác trước các đối tượng giả danh cán bộ để thu tiền, yêu cầu chuyển khoản hoặc cung cấp thông tin cá nhân, mã OTP; mọi thông tin chính thức đều được công bố thông qua UBND cấp xã và các cơ quan thông tin chính thống.
Chung tay vì lợi ích lâu dài
Hoàn thành cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai không chỉ là hoàn thành một nhiệm vụ hành chính, mà còn tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững của địa phương trong nhiều năm tới. Đây là công việc "một lần làm, nhiều năm thụ hưởng", mang lại lợi ích lâu dài cho Nhà nước, doanh nghiệp và trên hết là mỗi người dân.
Sự phối hợp tích cực của từng hộ gia đình trong công tác đo đạc, kê khai và đăng ký đất đai hôm nay sẽ góp phần xây dựng một hệ thống quản lý đất đai hiện đại, minh bạch, chính xác, phục vụ ngày càng tốt hơn nhu cầu của người dân, đồng thời tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội trong kỷ nguyên số.