Cảnh báo bệnh tan máu bẩm sinh Thalassemia: Gánh nặng lớn nhưng có thể phòng ngừa
Hưởng ứng Ngày Thalassemia Thế giới (08/5) năm 2026, xã Chí Minh đã triển khai nhiều hoạt động nhằm tuyên truyền để người dân nâng cao nhận thức về căn bệnh tan máu bẩm sinh.
Theo đó, bệnh Thalassemia (tan máu bẩm sinh) là bệnh lý di truyền khiến hồng cầu bị phá hủy sớm, làm gián đoạn quá trình vận chuyển oxy trong cơ thể. Người mắc bệnh thường bị thiếu máu nghiêm trọng và phải truyền máu định kỳ để duy trì sự sống.
Tại Việt Nam, hiện có khoảng 13 triệu người mang gen bệnh, chiếm 13% dân số. Đáng chú ý, tỷ lệ này ở một số nhóm dân tộc thiểu số lên tới 20%–40%, trong đó nguyên nhân quan trọng là tình trạng kết hôn cận huyết thống. Mỗi năm có hơn 10.000 trẻ sinh ra mắc bệnh, khoảng 2.000 trường hợp ở thể nặng.
Biểu hiện của bệnh tùy thuộc vào mức độ, bao gồm da xanh xao, vàng da, mệt mỏi, chán ăn, chậm phát triển thể chất và trí tuệ, lách to. Ở thể nhẹ, người mang gen thường không có biểu hiện rõ ràng và chỉ được phát hiện qua xét nghiệm.
Các chuyên gia y tế cảnh báo, Thalassemia là bệnh nguy hiểm. Trẻ mắc bệnh nặng nếu không được điều trị kịp thời có thể tử vong sớm, trong khi người bệnh phải phụ thuộc truyền máu và điều trị thải sắt suốt đời, đối mặt với nhiều biến chứng như suy tim, suy gan, rối loạn nội tiết và ảnh hưởng khả năng sinh sản.
Bệnh cũng gây áp lực lớn lên hệ thống y tế. Ước tính chi phí điều trị một bệnh nhân thể nặng đến 30 tuổi lên tới khoảng 3 tỷ đồng và cần khoảng 470 đơn vị máu.
Tuy nhiên, Thalassemia hoàn toàn có thể phòng ngừa thông qua các biện pháp như khám sức khỏe tiền hôn nhân và sàng lọc trước sinh. Các cặp đôi được khuyến cáo xét nghiệm tầm soát gen bệnh trước khi kết hôn để được tư vấn phù hợp, tránh sinh con mắc bệnh.
Bên cạnh đó, việc sàng lọc trong thai kỳ giúp phát hiện sớm các trường hợp nguy cơ cao, từ đó có biện pháp can thiệp kịp thời với chi phí thấp và hiệu quả cao.
Người mắc Thalassemia vẫn có thể học tập, làm việc, kết hôn và sinh con nếu được điều trị đầy đủ và tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ. Chế độ dinh dưỡng hợp lý, hạn chế thực phẩm giàu sắt, tăng cường vận động nhẹ và phòng tránh nhiễm trùng là những yếu tố quan trọng giúp cải thiện chất lượng cuộc sống.
Thông qua các hoạt động hưởng ứng Ngày Thalassemia Thế giới năm 2026, xã Chí Minh kêu gọi người dân chủ động tìm hiểu, tham gia xét nghiệm sàng lọc và nâng cao nhận thức về phòng bệnh. Việc phòng ngừa từ sớm, đặc biệt trước hôn nhân, sẽ góp phần giảm thiểu số trẻ sinh ra mắc bệnh, nâng cao chất lượng dân số và bảo đảm tương lai giống nòi.