Vừa qua, tại Trụ sở Trung ương Đảng, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chủ trì buổi làm việc với các cơ quan liên quan nhằm đánh giá kết quả một năm triển khai Nghị quyết số 71 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo.
Phát biểu kết luận, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm ghi nhận những nỗ lực của Chính phủ, Bộ Giáo dục và Đào tạo, các ban, bộ, ngành, địa phương, các cơ sở giáo dục và đội ngũ nhà giáo trong triển khai Nghị quyết 71.
Tuy nhiên, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước thẳng thắn đánh giá, sau một năm, kết quả đạt được chủ yếu mới tạo nền tảng, mở đường và tạo điều kiện cho đột phá. Những chuyển biến rõ nét về chất lượng giáo dục, người thầy, người học và chất lượng nguồn nhân lực vẫn chưa thực sự rõ ràng; một số tồn tại, hạn chế kéo dài chưa được giải quyết triệt để.
Từ nay, yêu cầu đặt ra là phải chuyển mạnh từ hoàn thiện thể chế, chính sách sang tổ chức thực hiện, đưa Nghị quyết 71 thực sự đi vào cuộc sống và tạo ra những kết quả cụ thể. Các chương trình, đề án cần được rà soát, tập trung vào những nhiệm vụ trọng tâm, có khả năng tạo chuyển biến lớn, tránh dàn trải và hình thức.
Một trong những yêu cầu trước mắt được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh là bảo đảm các điều kiện thiết yếu cho giáo dục, trước hết là “đủ trường, đủ lớp, đủ giáo viên”. Các địa phương cần có lộ trình, thời hạn và trách nhiệm cụ thể để từng bước khắc phục tình trạng thiếu trường, thiếu lớp, thiếu giáo viên; bảo đảm mọi học sinh đều có cơ hội tiếp cận giáo dục có chất lượng.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu ngành Giáo dục phải tạo một cuộc đổi mới thực chất từ bên trong, từ quản trị nhà trường, xây dựng đội ngũ nhà giáo đến nội dung, phương pháp dạy học và kiểm tra, đánh giá.
Trong đó, cần giảm việc truyền thụ một chiều, học thuộc, học đối phó; tăng cường tự học, thực hành, trải nghiệm, tư duy độc lập, sáng tạo và năng lực giải quyết vấn đề. Đồng thời, giảm các công việc hành chính, hội họp, báo cáo hình thức để giáo viên có thêm thời gian dành cho chuyên môn và học sinh.
Mục tiêu cuối cùng của giáo dục không chỉ là điểm số, bằng cấp hay thành tích của nhà trường, mà phải hướng tới giáo dục toàn diện đức, trí, thể, mỹ, chú trọng đạo đức, nhân cách, sức khỏe thể chất và tinh thần; đồng thời phát triển năng lực số, ngoại ngữ, STEM, tư duy khoa học, khả năng sáng tạo và thích ứng.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng yêu cầu tiếp tục đánh giá thực chất việc triển khai Chương trình giáo dục phổ thông 2018, kịp thời rà soát, điều chỉnh những nội dung còn bất cập; kiên quyết chấn chỉnh bệnh thành tích, gian lận trong học tập, thi cử và những biểu hiện biến tướng trong dạy thêm, học thêm.
Chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo được xác định là một hướng quan trọng trong đổi mới giáo dục. Tuy nhiên, công nghệ phải phục vụ giáo dục, không thay thế bản chất của giáo dục. Trong thời đại AI, vai trò của người thầy cần chuyển mạnh từ truyền đạt kiến thức sang dẫn dắt tư duy, truyền cảm hứng, giáo dục nhân cách và hướng dẫn học sinh sử dụng tri thức, công nghệ một cách có trách nhiệm.
Cùng với đó, dữ liệu giáo dục phải được coi là hạ tầng quan trọng để đổi mới quản lý và phát triển nguồn nhân lực. Việc xây dựng, hoàn thiện cơ sở dữ liệu học sinh, văn bằng, chứng chỉ cần bảo đảm đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất và dùng chung, tiến tới hình thành hồ sơ số học tập suốt đời của mỗi công dân.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu đổi mới mạnh phương thức lãnh đạo, quản lý và tổ chức thực hiện Nghị quyết 71, xác định rõ trách nhiệm của người đứng đầu. Cán bộ quản lý giáo dục cần xuống cơ sở nhiều hơn, lắng nghe giáo viên, học sinh, phụ huynh và doanh nghiệp nhiều hơn để chính sách xuất phát từ thực tiễn và được kiểm nghiệm bằng kết quả thực tiễn.
Đồng thời, giáo dục không phải là nhiệm vụ riêng của ngành Giáo dục và Đào tạo. Các bộ, ngành, địa phương phải xác định rõ trách nhiệm của mình, cùng tham gia giải quyết những vấn đề đặt ra đối với giáo dục và đào tạo.
Ngày 5/9, cả nước bước vào năm học 2026-2027, năm học đầu tiên sau Đại hội XIV của Đảng. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị ngành Giáo dục coi đây không chỉ là thời điểm bắt đầu một năm học mới, mà còn là dấu mốc chuyển từ tạo nền tảng sang tạo ra những đổi mới thực chất, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo nguồn nhân lực và đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.