Tăng cường phòng trừ sinh vật gây hại, bảo vệ lúa
vụ mùa trước diễn biến mưa bão
Trước diễn biến thời tiết tiếp tục có mưa vừa, mưa to, có nơi mưa rất to và dông do ảnh hưởng của bão, ngành chuyên môn cảnh báo nguy cơ nhiều loại sinh vật gây hại phát sinh, phát triển mạnh trên lúa vụ Mùa 2026. Đặc biệt, mưa bão, độ ẩm cao tạo điều kiện thuận lợi cho bệnh bạc lá, đạo ôn và một số đối tượng sâu bệnh gây hại trong giai đoạn lúa làm đòng - trỗ bông.

Hiện nay, lúa vụ Mùa trên địa bàn thành phố chủ yếu đang ở giai đoạn đứng cái - phân hóa đòng, một số diện tích lúa Mùa sớm đã và đang trỗ bông. Đây là thời kỳ cây lúa có nhu cầu chăm sóc, bảo vệ đặc biệt, nhất là trong điều kiện thời tiết nắng mưa xen kẽ, mưa kéo dài và độ ẩm không khí cao.
Theo dự báo của Đài Khí tượng thủy văn thành phố, những ngày tới Hải Phòng tiếp tục có nhiều ngày mưa vừa, mưa to, có nơi mưa rất to kèm dông. Không chỉ làm gia tăng nguy cơ ngập úng, mưa bão còn tạo môi trường thuận lợi cho các loại sâu bệnh phát sinh, lây lan và gây hại trên diện rộng.

Đáng lưu ý là bệnh đạo ôn, bệnh bạc lá và đốm sọc vi khuẩn có nguy cơ phát triển mạnh sau các đợt mưa dông, mưa bão, đặc biệt trên những giống lúa nhiễm bệnh. Với bệnh đạo ôn, thời tiết mưa nhiều, ẩm độ cao, nhiệt độ giảm là điều kiện thuận lợi để bệnh gây hại trên lá, cổ bông, cổ gié trong giai đoạn lúa làm đòng - trỗ bông.
Trước nguy cơ trên, Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật đề nghị các địa phương tăng cường cán bộ kỹ thuật bám sát đồng ruộng, phối hợp hướng dẫn nông dân theo dõi diễn biến sâu bệnh và thực hiện phòng trừ đúng thời điểm, đúng đối tượng, hạn chế thiệt hại và tránh lạm dụng thuốc bảo vệ thực vật.
Đối với bệnh đạo ôn lá, cần đặc biệt lưu ý các vùng sản xuất tập trung và diện tích gieo cấy các giống nhiễm bệnh như Nếp, TBR225, BC15, Đài Thơm 8, Khang dân... Khi phát hiện bệnh, nông dân cần dừng bón đạm đơn (Urê) và tổ chức phòng trừ khi tỷ lệ bệnh đạt ngưỡng gây hại.
Đối với bệnh đạo ôn cổ bông, cần chủ động phòng bệnh trên các giống nhiễm, thực hiện nguyên tắc “lúa trỗ đến đâu, phun phòng đến đó”, phun lại lần hai khi lúa trỗ thoát hoàn toàn.
Đặc biệt, sau mưa dông, mưa bão, người dân cần thường xuyên kiểm tra diện tích lúa để phát hiện sớm bệnh bạc lá, đốm sọc vi khuẩn. Trên diện tích đã xuất hiện bệnh, tuyệt đối không bón đạm đơn hoặc sử dụng phân bón qua lá, chất kích thích sinh trưởng, bởi có thể làm bệnh phát triển mạnh hơn.
Bên cạnh các bệnh hại, ngành chuyên môn cũng yêu cầu theo dõi chặt chẽ sâu đục thân bướm hai chấm, sâu cuốn lá nhỏ, rầy nâu, rầy lưng trắng, bệnh khô vằn và lem lép hạt. Việc phun trừ chỉ thực hiện khi đối tượng gây hại đạt ngưỡng, đúng thời điểm và theo hướng dẫn của cơ quan chuyên môn, tránh phun thuốc tràn lan gây lãng phí và ảnh hưởng môi trường.

Mưa bão cũng đặt ra yêu cầu cấp thiết về tiêu thoát nước cho đồng ruộng. Các địa phương cần thường xuyên theo dõi diễn biến mưa lớn, chủ động điều tiết, tiêu thoát nước kịp thời, nhất là tại các vùng trũng thấp, khu vực có nguy cơ ngập úng kéo dài. Việc tiêu nước cần được thực hiện phù hợp với từng giai đoạn sinh trưởng của cây lúa, hạn chế thấp nhất ảnh hưởng đến bộ rễ và khả năng sinh trưởng của cây.
Ngành chuyên môn khuyến cáo nông dân không tự ý phối trộn nhiều loại thuốc bảo vệ thực vật trong cùng một bình phun; sử dụng thuốc đúng hướng dẫn trên bao bì và ưu tiên luân phiên thuốc khi phải phun kép. Trường hợp sau phun 3-4 giờ xuất hiện mưa lớn, mưa rào làm ướt lá, rửa trôi thuốc, cần đánh giá và phun lại theo hướng dẫn kỹ thuật để bảo đảm hiệu quả phòng trừ. Việc phun thuốc nên thực hiện vào sáng sớm khi đã khô sương hoặc chiều mát, đồng thời thu gom vỏ bao bì thuốc bảo vệ thực vật sau sử dụng và bỏ đúng nơi quy định.
Tại xã Chí Minh, trong bối cảnh bão số 4 vẫn đang gây ảnh hưởng, công tác tiêu úng và bảo vệ diện tích lúa cần được thực hiện song song với theo dõi, phòng trừ sinh vật gây hại. Địa phương cần tiếp tục vận hành các công trình tiêu nước phù hợp, kiểm tra đồng ruộng sau mưa, kịp thời phát hiện những diện tích có nguy cơ phát sinh sâu bệnh để hướng dẫn nông dân xử lý.
Người dân cần chủ động “3 cùng” với đồng ruộng: thường xuyên thăm đồng, theo dõi thời tiết và phát hiện sớm sâu bệnh, không chủ quan sau khi mưa ngừng. Việc phòng trừ đúng đối tượng, đúng ngưỡng, đúng thời điểm, kết hợp tiêu úng kịp thời sẽ góp phần bảo vệ năng suất lúa vụ Mùa 2026, hạn chế thiệt hại do mưa bão và sinh vật gây hại gây ra.