Xã Chí Minh

Thực hiện chủ trương của Trung ương và thành phố về sắp xếp, tổ chức lại thôn, tổ dân phố phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, xã Chí Minh đang xây dựng phương án tổ chức lại các thôn trên địa bàn theo hướng tinh gọn, hiệu quả, giữ gìn bản sắc văn hóa và tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội bền vững.

Chủ trương lớn từ Trung ương, yêu cầu thực tiễn từ cơ sở

Sau khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh, cấp xã, việc tổ chức lại thôn, tổ dân phố là yêu cầu cần thiết nhằm bảo đảm bộ máy ở cơ sở vận hành đồng bộ, hiệu lực, hiệu quả trong mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Ngày 18/5/2026, Bộ Chính trị ban hành Kết luận số 34-KL/TW về sắp xếp thôn, tổ dân phố và bố trí, sử dụng, thực hiện chế độ, chính sách đối với người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã, ở thôn, tổ dân phố. Tiếp đó, ngày 20/5/2026, Thủ tướng Chính phủ ban hành Chỉ thị số 21/CT-TTg, yêu cầu các địa phương khẩn trương thực hiện việc sắp xếp thôn, tổ dân phố phù hợp với quy mô, điều kiện thực tế và yêu cầu quản lý khi vận hành chính quyền địa phương 2 cấp.

Tinh thần xuyên suốt của Trung ương là việc sắp xếp không chỉ dừng lại ở giảm đầu mối, giảm số lượng người hoạt động không chuyên trách, mà quan trọng hơn là nâng cao năng lực quản trị ở cơ sở, thúc đẩy chuyển đổi số, phục vụ Nhân dân tốt hơn và tạo nền tảng cho phát triển nhanh, bền vững.

Ngày 26/5/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 185/2026/NĐ-CP quy định về tổ chức, hoạt động của thôn, tổ dân phố và chế độ, chính sách đối với người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố. Trên cơ sở đó, UBND thành phố Hải Phòng ban hành Kế hoạch số 192/KH-UBND ngày 27/5/2026 về sắp xếp, tổ chức lại thôn, tổ dân phố trên địa bàn thành phố năm 2026.

Thực hiện các chỉ đạo trên, xã Chí Minh xây dựng Đề án sắp xếp, tổ chức lại các thôn trên địa bàn, với mục tiêu cao nhất là hình thành những cộng đồng dân cư có quy mô hợp lý, tổ chức quản lý hiệu quả hơn, đồng thời phát huy tốt hơn nguồn lực của Nhân dân trong phát triển quê hương.

Từ 20 thôn còn 7 thôn: giảm đầu mối, tăng hiệu quả quản lý

Theo dự thảo Đề án, sau sắp xếp, xã Chí Minh dự kiến giảm từ 20 thôn xuống còn 7 thôn. Các thôn mới đều bảo đảm tiêu chuẩn về quy mô hộ gia đình theo quy định; được hình thành trên cơ sở các khu dân cư liền kề, có sự tương đồng về lịch sử, văn hóa, phong tục, tập quán, giao thông, sản xuất và đời sống cộng đồng.

Đây không phải là sự ghép nối cơ học, càng không phải việc làm xáo trộn đời sống của người dân. Phương án sắp xếp đã chú trọng hạn chế tối đa ảnh hưởng đến các cộng đồng dân cư vốn có; giữ gìn sự gắn kết của các làng, khu dân cư đã được hình thành qua nhiều thế hệ.

Thực tế tại xã Chí Minh cho thấy, nhiều thôn hiện nay cùng sử dụng chung tuyến đường giao thông, hệ thống thủy lợi, khu vực sản xuất; có sự giao thoa trong quan hệ họ hàng, hôn nhân, sinh hoạt tín ngưỡng, lễ hội và hoạt động cộng đồng. Trong điều kiện đó, nếu tiếp tục duy trì nhiều đầu mối quản lý nhỏ lẻ sẽ dễ dẫn đến phân tán nguồn lực, tăng chi phí hành chính và khó tổ chức những chương trình phát triển quy mô lớn.

Việc tổ chức lại thành các thôn có quy mô phù hợp sẽ giúp giảm hội họp, giảm tầng nấc trung gian, tăng tính thống nhất trong chỉ đạo, điều hành; đồng thời tạo điều kiện lựa chọn đội ngũ cán bộ thôn có năng lực, uy tín, đáp ứng yêu cầu công việc trong giai đoạn mới.

Tinh giản bộ máy gắn với tiết kiệm nguồn lực cho địa phương

Một trong những hiệu quả rõ nét của Đề án là tinh gọn đội ngũ hoạt động ở thôn. Theo phương án dự kiến, số người hoạt động không chuyên trách ở thôn sẽ giảm từ 40 người xuống còn 14 người; số người trực tiếp tham gia công việc ở thôn dự kiến giảm từ 27 người xuống còn 14 người.

Việc giảm đầu mối không có nghĩa là giảm trách nhiệm phục vụ Nhân dân. Ngược lại, trong điều kiện chuyển đổi số, cơ sở dữ liệu dân cư, ứng dụng định danh điện tử VNeID và các phần mềm quản lý ngày càng được sử dụng rộng rãi, nhiều công việc thống kê, rà soát, quản lý dân cư, lập danh sách cử tri, giải quyết thủ tục hành chính đã thuận lợi và chính xác hơn trước.

Với cách tổ chức mới, đội ngũ cán bộ thôn sẽ được lựa chọn, bố trí theo hướng tinh gọn nhưng chất lượng hơn; tập trung hơn vào việc nắm bắt tình hình Nhân dân, tuyên truyền chủ trương, vận động cộng đồng, giữ gìn an ninh trật tự và tham gia phát triển kinh tế - xã hội tại địa bàn.

Đặc biệt, việc sắp xếp còn mang lại hiệu quả thiết thực về ngân sách. Theo tính toán trên cơ sở quy định hiện hành, trước khi sắp xếp, tổng quỹ phụ cấp chi cho người hoạt động không chuyên trách ở 20 thôn của xã là trên 3,7 tỷ đồng/năm. Sau khi tổ chức lại còn 7 thôn, tổng quỹ phụ cấp dự kiến còn gần 1,5 tỷ đồng/năm, giảm khoảng 2,1 tỷ đồng mỗi năm.

Nguồn lực tiết kiệm được là điều kiện quan trọng để địa phương ưu tiên cho những nhiệm vụ thiết thực hơn, phục vụ trực tiếp đời sống Nhân dân, đầu tư cho hạ tầng, văn hóa, an sinh xã hội và phát triển sản xuất.

Quy mô thôn lớn hơn không đồng nghĩa với quản lý khó khăn hơn

Một trong những băn khoăn của người dân là sau khi sắp xếp, thôn mới có số hộ lớn hơn, địa bàn rộng hơn thì việc quản lý, sinh hoạt cộng đồng có gặp khó khăn hay không.

Đây là tâm lý dễ hiểu. Tuy nhiên, trong bối cảnh hiện nay, phương thức quản lý cộng đồng dân cư đã có nhiều thay đổi. Cùng với vai trò của chi bộ, ban công tác mặt trận, các đoàn thể và đội ngũ cán bộ thôn, việc ứng dụng công nghệ thông tin, dữ liệu dân cư và các nền tảng số đang giúp công tác quản lý ở cơ sở hiệu quả hơn.

Thực tế cho thấy, nhiều thôn, tổ dân phố có quy mô trên 1.000 hộ vẫn hoạt động ổn định. Ngay tại xã Chí Minh, thôn Thanh Kỳ hiện có gần 1.700 hộ dân nhưng vẫn duy trì việc quản lý, điều hành và các phong trào cộng đồng hiệu quả.

Điều quyết định không chỉ nằm ở số lượng hộ dân, mà ở cách tổ chức bộ máy, chất lượng cán bộ, sự đồng thuận của Nhân dân và khả năng phát huy sức mạnh của cả cộng đồng. Khi đầu mối quản lý được tinh gọn, trách nhiệm được phân công rõ ràng, ứng dụng công nghệ được đẩy mạnh, các thôn mới hoàn toàn có điều kiện vận hành ổn định và hiệu quả.

Không chỉ tinh gọn bộ máy, mà còn mở rộng không gian phát triển kinh tế - xã hội

Ý nghĩa quan trọng nhất của việc sắp xếp, tổ chức lại thôn không chỉ nằm ở con số giảm bao nhiêu đầu mối hay tiết kiệm bao nhiêu kinh phí, mà còn ở việc tạo ra những cộng đồng dân cư có quy mô đủ lớn để phát triển lâu dài.

Khi các thôn được tổ chức lại hợp lý, địa phương sẽ thuận lợi hơn trong quy hoạch hạ tầng, huy động nguồn lực xã hội hóa, đầu tư nhà văn hóa, sân thể thao, đường giao thông, hệ thống thủy lợi và các công trình phục vụ dân sinh theo hướng đồng bộ, tránh dàn trải, manh mún.

Đối với một địa phương có thế mạnh về sản xuất nông nghiệp như xã Chí Minh, việc hình thành các thôn mới có quy mô phù hợp còn tạo điều kiện thuận lợi cho xây dựng vùng sản xuất hàng hóa tập trung, tích tụ ruộng đất, phát triển nông nghiệp hữu cơ, nông nghiệp công nghệ cao, xây dựng sản phẩm OCOP và thu hút doanh nghiệp liên kết sản xuất, tiêu thụ sản phẩm.

Đặc biệt, những giá trị kinh tế đã tạo nên thương hiệu của địa phương như vùng lúa hữu cơ, đặc sản rươi cáy gắn với địa bàn An Thanh sẽ có thêm điều kiện để được quy hoạch, quảng bá và phát triển bài bản hơn. Khi sản xuất không còn bị chia cắt bởi quá nhiều đầu mối nhỏ, việc tổ chức vùng nguyên liệu, xây dựng thương hiệu, liên kết thị trường và nâng cao thu nhập cho người dân sẽ thuận lợi hơn.

Một cộng đồng dân cư lớn hơn, đoàn kết hơn cũng sẽ có điều kiện huy động nhân lực, vật lực tốt hơn cho các phong trào khuyến học, văn hóa, thể thao, vệ sinh môi trường, xây dựng nông thôn mới và giữ gìn an ninh trật tự.

Sắp xếp thôn không làm mất đi tên làng, phong tục và bản sắc quê hương

Đối với mỗi người dân, tên làng, đình, chùa, miếu, nhà thờ họ, lễ hội truyền thống và những phong tục tốt đẹp là ký ức, là tình cảm gắn bó với quê hương. Vì vậy, khi triển khai sắp xếp, tổ chức lại thôn, việc giữ gìn bản sắc văn hóa luôn là vấn đề được quan tâm đặc biệt.

UBND xã Chí Minh khẳng định, việc tổ chức lại thôn không làm mất đi lịch sử hình thành hay bản sắc văn hóa của các thôn cũ. Tên gọi các làng truyền thống, khu dân cư vẫn tiếp tục tồn tại trong đời sống cộng đồng, trong các hoạt động văn hóa, tín ngưỡng, lễ hội và sinh hoạt thường ngày của Nhân dân.

Các đình, đền, chùa, miếu, nhà thờ họ, di tích lịch sử, lễ hội truyền thống và phong tục tốt đẹp của từng khu dân cư tiếp tục được giữ gìn, bảo tồn và phát huy. Toàn bộ nhà văn hóa, sân thể thao, công trình công cộng hiện có của các thôn cũ vẫn tiếp tục được quản lý, khai thác, sử dụng phục vụ Nhân dân; không có chủ trương xóa bỏ hay ngừng sử dụng các thiết chế này.

Như vậy, việc sắp xếp, tổ chức lại thôn là điều chỉnh về phạm vi và phương thức tổ chức quản lý cộng đồng dân cư, chứ không phải xóa bỏ nguồn cội, truyền thống hay những giá trị văn hóa đã được vun đắp qua nhiều thế hệ.

Quyền lợi của người dân được bảo đảm

Một vấn đề người dân đặc biệt quan tâm là việc sắp xếp thôn có ảnh hưởng đến các chế độ, chính sách, giấy tờ hay sinh hoạt hằng ngày hay không.

Theo nội dung giải trình của UBND xã, việc sắp xếp, tổ chức lại thôn không làm thay đổi quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, không làm ảnh hưởng đến các chế độ, chính sách người dân đang được hưởng theo quy định. Người dân vẫn được tham gia đầy đủ các hoạt động cộng đồng tại nơi cư trú; vẫn thực hiện quyền dân chủ ở cơ sở, quyền tham gia bàn bạc, biểu quyết những công việc liên quan đến cộng đồng dân cư.

Người dân cũng không phải thực hiện các thủ tục hành chính phát sinh chỉ vì việc tổ chức lại thôn, trừ trường hợp có quy định khác của cơ quan nhà nước có thẩm quyền theo pháp luật.

Đây là điều kiện quan trọng để Nhân dân yên tâm, đồng thuận và cùng địa phương triển khai Đề án một cách thuận lợi, ổn định.

Đồng thuận để xây dựng xã Chí Minh phát triển bền vững

Sắp xếp, tổ chức lại thôn là chủ trương lớn, được thực hiện trong bối cảnh đất nước đang đẩy mạnh đổi mới tổ chức bộ máy, xây dựng chính quyền địa phương 2 cấp tinh gọn, gần dân, sát dân và phục vụ Nhân dân hiệu quả hơn.

Đối với xã Chí Minh, việc giảm từ 20 thôn xuống còn 7 thôn không đơn thuần là thay đổi tên gọi hay địa giới quản lý ở cộng đồng dân cư. Đây là bước đi nhằm tập trung nguồn lực, nâng cao hiệu quả lãnh đạo, quản lý; tinh giản bộ máy; tiết kiệm ngân sách; phát huy sức mạnh đoàn kết của Nhân dân; đồng thời mở rộng không gian phát triển kinh tế - xã hội trong tương lai.

Mỗi ý kiến đóng góp của cán bộ, đảng viên, cử tri và Nhân dân đều có ý nghĩa quan trọng để Đề án được hoàn thiện chặt chẽ, phù hợp với thực tiễn, bảo đảm hài hòa giữa yêu cầu phát triển và việc gìn giữ các giá trị truyền thống.

Với sự vào cuộc trách nhiệm của cấp ủy, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể và sự đồng thuận của Nhân dân, việc sắp xếp, tổ chức lại thôn trên địa bàn xã Chí Minh sẽ trở thành động lực mới để địa phương nâng cao chất lượng quản trị ở cơ sở, phát triển kinh tế - xã hội, giữ vững quốc phòng, an ninh và xây dựng quê hương ngày càng văn minh, giàu đẹp.