Đồng thuận, chung tay bàn giao mặt bằng, góp phần đẩy nhanh tiến độ Dự án đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng
Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng là công trình hạ tầng giao thông quan trọng, có ý nghĩa thúc đẩy kết nối vùng, phát triển kinh tế - xã hội. Trên địa bàn xã Chí Minh, công tác giải phóng mặt bằng đang được khẩn trương triển khai. Sự đồng thuận, phối hợp của các hộ dân có đất nằm trong phạm vi thu hồi là yếu tố quan trọng để dự án sớm được triển khai đúng tiến độ.
Theo mốc giới chính thức được bàn giao, đoạn tuyến đường sắt đi qua địa bàn xã Chí Minh có chiều dài khoảng 3,78 km, tổng diện tích giải phóng mặt bằng 179.954,3 m², liên quan đến 308 hộ gia đình, cá nhân. Trong đó có đất ở, đất trong khu dân cư, đất trồng lúa, đất trồng cây lâu năm, đất nuôi trồng thủy sản và diện tích đất công do UBND xã quản lý. Tổng kinh phí bồi thường, hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất dự kiến khoảng 150 tỷ đồng.
Phạm vi thu hồi đất liên quan đến các hộ dân tại các thôn Toại An, Tây Kỳ và Tứ Xuyên. Bên cạnh thu hồi đất, dự án còn liên quan đến việc di chuyển hơn 500 ngôi mộ tại một số khu nghĩa trang để phục vụ giải phóng mặt bằng.
Từ tháng 9/2025, xã Chí Minh đã triển khai phát Thông báo thu hồi đất, kiểm kê, kiểm đếm và công khai phương án bồi thường, hỗ trợ về đất, tài sản trên đất và mồ mả phải di dời. Về cơ bản, các hộ dân đã đồng thuận, ký kết hồ sơ. Tuy nhiên, do thời điểm đó chưa có mốc giới chính thức nên chưa thể phê duyệt phương án và giải ngân.
Ngày 17/6/2026, Ban Quản lý dự án đường sắt - Bộ Xây dựng đã bàn giao mốc giới chính thức trên địa bàn xã. UBND xã ngay sau đó triển khai đo đạc, cập nhật trích lục bản đồ địa chính, kiện toàn Hội đồng bồi thường, hỗ trợ, giải phóng mặt bằng và xây dựng kế hoạch thực hiện dự án. Ngày 16/7/2026, xã tiếp tục tổ chức hội nghị và phát Thông báo thu hồi đất lần 2 cho các hộ có đất nằm trong phạm vi dự án. Về cơ bản, các hộ dân đều nhất trí, đồng thuận với chủ trương thực hiện dự án.
Trong thời gian tới, xã Chí Minh tập trung rà soát nguồn gốc, diện tích, loại đất để lập phương án bồi thường, hỗ trợ; trước mắt đối với đất trồng lúa, phấn đấu trong tháng 8/2026 giải ngân khoảng 30-50 tỷ đồng. Đồng thời, địa phương rà soát, kiểm kê nhà ở, công trình, vật kiến trúc, cây cối, hoa màu đối với các hộ có đất ở.
Để công tác giải phóng mặt bằng được thực hiện thuận lợi, các hộ dân nằm trong phạm vi thu hồi cần chủ động phối hợp với chính quyền và cơ quan chuyên môn trong quá trình đo đạc, kiểm kê, xác minh nguồn gốc, diện tích và loại đất; cung cấp đầy đủ hồ sơ, giấy tờ liên quan và tham gia các cuộc họp, hội nghị khi được mời.
Đối với những trường hợp còn vướng mắc về nguồn gốc đất, quyền sử dụng đất hoặc diện tích đất, người dân cần phối hợp xác minh, cung cấp thông tin đầy đủ để cơ quan chức năng có cơ sở rà soát, giải quyết theo quy định.
Thực tế hiện nay, một số hộ đi làm ăn xa gây khó khăn trong liên hệ; một số thửa đất có nhiều người cùng quyền sử dụng nhưng chưa thực hiện phân chia; một số trường hợp còn đề nghị xác định lại diện tích đất sau dồn điền, đổi thửa. Việc người dân chủ động phối hợp giải quyết những vấn đề này sẽ góp phần đẩy nhanh quá trình lập, công khai và phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ.
Đối với các hộ có đất ở, địa phương sẽ rà soát, kiểm kê nhà ở, công trình và tài sản trên đất; đồng thời rà soát, phân loại, bố trí tái định cư, bồi thường bằng đất ở hoặc giao đất ở có thu tiền sử dụng đất đối với những trường hợp đủ điều kiện theo quy định.
Việc di chuyển mộ là nội dung đặc thù của dự án, liên quan trực tiếp đến tình cảm và đời sống tâm linh của mỗi gia đình. Hiện khu nghĩa trang mở rộng đang được hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật để phục vụ việc di chuyển.
UBND xã đang phối hợp với các đơn vị liên quan đôn đốc hoàn thiện khu tái định cư, mở rộng nghĩa trang; đồng thời rà soát, công khai và phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ mồ mả. Địa phương tuyên truyền, vận động các gia đình đồng thuận, thực hiện di chuyển mồ mả trong thời gian sớm nhất, tạo điều kiện bàn giao mặt bằng cho dự án.
Giải phóng mặt bằng là khâu quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ triển khai dự án. Vì vậy, bên cạnh trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị, rất cần sự đồng thuận và phối hợp của người dân.
UBND xã Chí Minh tiếp tục rà soát, phân loại các trường hợp khó khăn, vướng mắc; tăng cường tuyên truyền, vận động, hướng dẫn người dân giải quyết những vấn đề thuộc trách nhiệm của gia đình. Những nội dung vượt thẩm quyền sẽ được tổng hợp, báo cáo UBND thành phố và các sở, ngành liên quan xem xét, tháo gỡ theo quy định.
Dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng khi hoàn thành sẽ góp phần nâng cao năng lực giao thông, tăng cường kết nối, mở rộng không gian phát triển và tạo động lực mới cho kinh tế - xã hội.
Sự đồng thuận của người dân hôm nay sẽ góp phần đưa dự án sớm triển khai, tạo nền tảng cho sự phát triển lâu dài của địa phương và thành phố Hải Phòng.