Nâng cao ý thức chấp hành pháp luật đất đai qua Nghị định 123 của Chính Phủ
Thời gian qua, cùng với việc hoàn thiện hệ thống pháp luật về đất đai, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 123 ngày 04/10/2024 quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai. Đây là văn bản pháp lý quan trọng, góp phần tăng cường hiệu lực quản lý nhà nước, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của tổ chức, cá nhân trong sử dụng đất.
Nghị định 123 quy định cụ thể về hành vi vi phạm, hình thức xử phạt, mức xử phạt, biện pháp khắc phục hậu quả, cũng như thẩm quyền xử phạt và lập biên bản vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai. Đối tượng áp dụng là mọi cá nhân, tổ chức có hành vi vi phạm pháp luật đất đai trên phạm vi toàn quốc.
Về mức xử phạt, Nghị định quy định theo hướng tăng dần tùy theo tính chất, mức độ vi phạm. Ở mức thấp nhất, các hành vi vi phạm thủ tục hành chính như chậm đăng ký biến động đất đai, cung cấp thông tin chưa đầy đủ… có thể bị xử phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ vài trăm nghìn đến vài triệu đồng. Ở mức trung bình, các hành vi như sử dụng đất không đúng mục đích ở quy mô nhỏ, lấn chiếm đất diện tích hạn chế… bị xử phạt từ vài triệu đến hàng chục triệu đồng. Ở mức cao, các hành vi lấn, chiếm đất quy mô lớn, sử dụng đất sai mục đích nghiêm trọng hoặc hủy hoại đất có thể bị xử phạt đến hàng trăm triệu đồng.
Đáng chú ý, mức xử phạt tiền tối đa theo Nghị định đối với cá nhân không quá 500 triệu đồng, đối với tổ chức có thể lên tới 1 tỷ đồng, thể hiện tính răn đe mạnh mẽ nhằm ngăn chặn các hành vi vi phạm.
Nghị định cũng làm rõ nhiều nhóm hành vi vi phạm điển hình như: sử dụng đất không đúng mục đích (tự ý chuyển đổi đất nông nghiệp, đất trồng lúa); lấn, chiếm đất; hủy hoại đất làm biến dạng địa hình, suy giảm chất lượng đất; vi phạm quy định về đăng ký biến động đất đai… Các hành vi này đều bị xử lý nghiêm theo mức độ vi phạm, đặc biệt tăng nặng đối với khu vực đô thị, phường, thị trấn.
Một điểm mới quan trọng là Nghị định có hiệu lực thi hành ngay từ ngày 04/10/2024 và thay thế các quy định trước đây như Nghị định 91 và Nghị định 04, bảo đảm phù hợp với Luật Đất đai năm 2024, đáp ứng yêu cầu quản lý trong giai đoạn mới.
Tại địa phương, việc tuyên truyền Nghị định 123 đang được đẩy mạnh nhằm nâng cao nhận thức của người dân về việc sử dụng đất đúng mục đích, đúng quy hoạch, không lấn chiếm, không tự ý chuyển đổi hoặc khai thác đất trái phép. Qua đó góp phần hạn chế vi phạm, giữ gìn kỷ cương pháp luật trong lĩnh vực đất đai ngay từ cơ sở.
Cùng với công tác tuyên truyền, các lực lượng chức năng được yêu cầu tăng cường kiểm tra, phát hiện và xử lý kịp thời các hành vi vi phạm, bảo đảm việc thực thi pháp luật đất đai nghiêm minh, công bằng và hiệu quả.