Ngày Văn hóa các dân tộc Việt Nam (19.4) không chỉ là dịp tôn vinh những giá trị văn hóa truyền thống đặc sắc mà còn mang ý nghĩa sâu sắc trong việc gắn kết cộng đồng, củng cố sức mạnh khối đại đoàn kết toàn dân tộc.
Tái hiện nghi lễ truyền thống của người Tày (Quảng Ninh) tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam (xã Đoài Phương, Hà Nội) trong khuôn khổ Ngày Văn hóa các dân tộc Việt Nam. Ảnh: Minh Vũ
Trong bối cảnh hội nhập và phát triển, việc phát huy bản sắc văn hóa của 54 dân tộc anh em càng trở thành nền tảng tinh thần quan trọng, góp phần tạo nên sức mạnh nội sinh cho đất nước.
Theo Cục trưởng Cục Văn hóa các dân tộc Việt Nam Trịnh Ngọc Chung, trải qua nhiều năm tổ chức, Ngày Văn hóa các dân tộc Việt Nam đã trở thành ngày hội lớn của đại gia đình các dân tộc. Đây là dịp để tôn vinh những giá trị văn hóa truyền thống được gìn giữ qua nhiều thế hệ, đồng thời khơi dậy niềm tự hào, ý thức trách nhiệm trong việc bảo tồn và phát huy di sản văn hóa dân tộc.
Năm nay, ý nghĩa của ngày hội càng được nhân lên khi gắn với kỷ niệm 80 năm Ngày Bác Hồ gửi thư cho Đại hội các dân tộc thiểu số miền Nam và 18 năm thực hiện Quyết định số 1668/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về Ngày Văn hóa các dân tộc Việt Nam.
Đáng chú ý, chuỗi hoạt động Ngày Văn hóa các dân tộc Việt Nam tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam đã tạo không gian giao lưu sinh động giữa các cộng đồng dân tộc trên khắp mọi miền đất nước.
Phát biểu tại “Hội nghị toàn quốc triển khai công tác văn hóa dân tộc và tuyên dương các già làng, trưởng bản, nghệ nhân, người có uy tín” trong khuôn khổ Ngày Văn hóa các dân tộc Việt Nam, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Trịnh Thị Thủy khẳng định, công tác văn hóa dân tộc trong thời gian qua đã đạt được nhiều kết quả quan trọng và khá toàn diện.
Giai đoạn 2021-2025 được xác định là giai đoạn tạo nền, đặt cơ sở cho những bước phát triển tiếp theo. Trên cơ sở đó, giai đoạn tới cần chuyển mạnh sang phát triển thực chất, hiệu quả và bền vững hơn.
Để thực hiện mục tiêu này, Thứ trưởng Trịnh Thị Thủy nhấn mạnh một số quan điểm lớn cần được thống nhất. Trước hết, văn hóa các dân tộc thiểu số phải được xác định là nền tảng tinh thần của xã hội, đồng thời là nguồn lực nội sinh quan trọng cho phát triển đất nước. Bên cạnh đó, cần lấy cộng đồng làm trung tâm, coi cộng đồng là chủ thể trong việc bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống.
Việc gắn bảo tồn văn hóa với phát triển kinh tế, đặc biệt là du lịch văn hóa và kinh tế văn hóa, cũng là hướng đi cần được đẩy mạnh. Cùng với đó, đổi mới phương thức quản lý theo hướng hiện đại, thúc đẩy chuyển đổi số trong lĩnh vực văn hóa là yêu cầu tất yếu trong bối cảnh hiện nay.
“Toàn ngành thống nhất cao về nhận thức và hành động, tập trung triển khai với mục tiêu: “Bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa các dân tộc thiểu số phải trở thành động lực phát triển, nguồn lực nội sinh và sức mạnh mềm của quốc gia; đồng thời trực tiếp nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của đồng bào” - Thứ trưởng Trịnh Thị Thủy đề nghị.
Từ góc nhìn của cộng đồng, đại biểu Y Nen Hmôk, dân tộc Ê đê (xã Krông Ana, tỉnh Đắk Lắk) cho biết, trong những năm qua, cộng đồng 54 dân tộc luôn phát huy tinh thần đoàn kết, gắn bó, tích cực gìn giữ và trao truyền các giá trị văn hóa truyền thống quý báu. Không chỉ dừng lại ở bảo tồn văn hóa, đồng bào còn nỗ lực phát triển kinh tế, nâng cao đời sống, xây dựng bản làng ngày càng ấm no, bền vững.
Ngày Văn hóa các dân tộc Việt Nam không chỉ mang ý nghĩa biểu trưng mà đã trở thành một động lực thực tiễn trong việc củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Thông qua các hoạt động thiết thực, ngày hội góp phần khơi dậy niềm tự hào, ý thức trách nhiệm của mỗi người dân trong việc giữ gìn bản sắc văn hóa, đồng thời tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển bền vững của đất nước trong tương lai.